Şahıs işletmesi, bir gerçek kişinin kendi adına ticari veya mesleki faaliyette bulunmasıdır. Ayrı bir tüzel kişiliği yoktur; işletme ile işletme sahibi hukuken aynı kişidir. Kuruluş masrafları ve defter tutma yükü şirketlere göre daha azdır.
Temel özellikler
- Kuruluş işlemleri kısa sürede tamamlanır.
- Kazanç, gelir vergisi tarifesine göre artan oranlı vergilendirilir.
- Ortak alınamaz; ortaklı yapıya geçmek için şirket kurulması veya nevi değişikliği gerekir.
- İşletme sahibi, kendi adına Bağ-Kur (4/b) kapsamında sigortalı olur.
- 29 yaşını doldurmamış ve ilk kez mükellef olacak kişiler, şartları taşımaları hâlinde genç girişimci kazanç istisnasından yararlanabilir.
Kuruluş adımları
- Faaliyet konusu ve işyeri adresinin belirlenmesi
- Vergi dairesine işe başlama bildiriminin yapılması
- Vergi dairesinin işyeri açılış yoklaması
- Faaliyete göre Esnaf ve Sanatkârlar Siciline veya Ticaret Siciline kayıt ve ilgili odaya üyelik
- Personel çalıştırılacaksa SGK işyeri tescili
- Gerekli e-Dönüşüm uygulamalarına başvuru
Gerekli belgeler
- Nüfus cüzdanı fotokopisi
- İşyeri kira sözleşmesi veya tapu fotokopisi
- Kira sözleşmesi yoksa ev sahibinden muvafakatname
- Esnaf/ticaret sicil kaydı için ilgili odanın istediği belgeler
- İmza beyannamesi (tacirler için)
Belge listesi genel niteliktedir; ilgili müdürlük veya oda ek belge talep edebilir.
Tutulacak defterler
- İşletme hesabı esasında: İşletme Defteri
- Bilanço esasında: Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter Defteri
Karşılaştırma
| Şahıs İşletmesi | Limited Şirket | Anonim Şirket | |
|---|---|---|---|
| Sorumluluk | Sınırsız; işletme sahibi tüm kişisel mal varlığıyla sorumludur. | Taahhüt edilen sermaye ile sınırlı; ödenmeyen kamu borçlarında sermaye payı oranında sorumluluk vardır. | Pay sahipleri kural olarak taahhüt ettikleri sermaye ile sorumludur. |
| Asgari sermaye | Asgari sermaye şartı yoktur. | En az 50.000 TL | En az 250.000 TL (esas sermaye sistemi) |
| Ortak sayısı | Tek kişi | 1 – 50 ortak | En az 1 pay sahibi; üst sınır yok |
| Kazancın vergilendirilmesi | Gelir vergisi (artan oranlı tarife) | Kurumlar vergisi | Kurumlar vergisi |
| Defter türü | İşletme hesabı veya bilanço esası (hadlere göre) | Bilanço esası | Bilanço esası |
| Yönetim | İşletme sahibi | Bir veya daha fazla müdür | Yönetim kurulu |
Sıkça Sorulan Sorular
Şahıs işletmesi daha sonra şirkete dönüştürülebilir mi?
Evet. Türk Ticaret Kanunu'ndaki şartlar sağlanarak şahıs işletmesi, limited veya anonim şirkete devredilebilir ya da işletme kapatılarak yeni şirket kurulabilir. Hangi yolun uygun olduğu işletmenin varlıklarına ve borç durumuna göre değerlendirilir.
Şahıs işletmesinde kaç kişi ortak olabilir?
Şahıs işletmesi tek kişiye aittir; ortak alınamaz. İki veya daha fazla kişinin birlikte faaliyet göstermesi için adi ortaklık veya şirket kurulması gerekir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve mevzuat değişikliklerine göre güncellenebilir.